Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, obchodzony 1 marca, to jedno z najważniejszych świąt państwowych upamiętniających polskich bohaterów XX wieku. Ustanowione w 2011 roku przez Sejm RP, ma na celu oddanie hołdu żołnierzom podziemia niepodległościowego, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni i kontynuowali walkę o wolną Polskę, sprzeciwiając się narzuconej przez Związek Radziecki władzy komunistycznej.
Data 1 marca nie jest przypadkowa – tego dnia w 1951 roku w więzieniu na warszawskim Mokotowie zamordowano przywódców IV Zarządu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, jednej z najważniejszych organizacji antykomunistycznych. Wbrew oficjalnej propagandzie PRL, która przedstawiała ich jako „bandytów” i „wrogów ludu”, byli to ludzie, którzy nie pogodzili się z utratą suwerenności Polski i walczyli o jej niepodległość. Ich działalność obejmowała zarówno walkę zbrojną, jak i akcje propagandowe, wywiadowcze czy sabotażowe. Szacuje się, że przez szeregi powojennego podziemia przewinęło się nawet 200 tysięcy osób.
Określenie „Żołnierze Wyklęci” pojawiło się w latach 90. XX wieku i odnosi się do losu tych, którzy zostali wykluczeni ze społeczeństwa przez komunistyczne władze. Wielu z nich zostało zamordowanych w więzieniach, inni spędzili lata w ciężkich warunkach, byli torturowani, a ich rodziny poddawano represjom. Pamiętajmy o bohaterach i ich poświęceniu dla Ojczyzny.
Opracował Adam Gorzka.
